Miras kalan bir daire, banka hesabı ya da araç için tapuya veya bankaya gittiğinizde ilk sorulan şey, vergi dairesiyle ilişiğinizin kesilip kesilmediğidir. Veraset ve intikal vergisi, miras yoluyla ya da bağış gibi karşılıksız yollarla mal edinen kişinin ödediği vergidir ve her mirasçı için kendi payı üzerinden ayrı ayrı hesaplanır. 2026 yılında çocuk ve eşe düşen miras payının 2.907.136 TL’si vergiden istisnadır.
Verginin dayanağı 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’dur (VİVK); 2026 tutarları 31 Aralık 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 57 Seri No.lu Genel Tebliğ ile belirlenmiştir. Bu yazıda istisnaları, tarifeyi, adım adım hesabı, beyan ve ödeme sürelerini anlatıyoruz. Verginin beyannamesine eklenen mirasçılık belgesinin nasıl alındığını veraset ilamı yazımızda anlattık.
Kısaca
Veraset ve intikal vergisi 2026’da kaç TL’den sonra ödenir? Çocuk ve eşten her birine düşen payın 2.907.136 TL’si istisnadır; çocuk yoksa eşin payında istisna 5.817.845 TL’dir (VİVK m. 4).
Veraset vergisi oranı nedir? Miras yoluyla intikalde oran ilk 3.000.000 TL için %1’dir ve en yüksek dilimde %10’a çıkar (VİVK m. 16).
Beyanname ne zaman verilir? Ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mirasçı Türkiye’deyse ölüm tarihini izleyen 4 ay içinde verilir (VİVK m. 9).
Vergi istisnanın altında kalırsa beyanname gerekir mi? Evet. Veraset yoluyla intikalde pay istisna tutarının altında kalsa bile beyanname verilmelidir.
Veraset ve intikal vergisi nedir?
Veraset ve intikal vergisi, Türkiye sınırları içindeki malların ve Türk vatandaşlarına ait malların veraset yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız olarak bir kişiden diğerine geçmesinden alınan vergidir. Verginin mükellefi, mal kendisine intikal eden gerçek veya tüzel kişidir.
Vergi iki ayrı olayı kapsar. Veraset yoluyla intikal, mirasbırakanın ölümüyle mirasçılara mal geçmesidir. İvazsız intikal ise sağlıkta yapılan bağış, hibe ve benzeri karşılıksız devirlerdir. İki olayın istisnaları, tarifeleri ve beyan süreleri farklıdır.
2026’da veraset vergisi istisnası ne kadar?
2026 yılında veraset yoluyla intikallerde evlatlıklar dâhil çocuklardan ve eşten her birine düşen miras payının 2.907.136 TL’si vergiden istisnadır. Altsoy bulunmaması hâlinde eşe düşen miras payında istisna 5.817.845 TL’dir.
İstisna | 2026 tutarı | Dayanak |
|---|---|---|
Çocuk (evlatlık dâhil) ve eşten her birinin miras payı | 2.907.136 TL | VİVK m. 4/b |
Altsoy yoksa eşin miras payı | 5.817.845 TL | VİVK m. 4/b |
İvazsız intikaller (bağış, hibe) | 66.935 TL | VİVK m. 4/d |
Yarışma, çekiliş ve şans oyunu ikramiyeleri | 66.935 TL | VİVK m. 4/e |
Bu tutarlara ek olarak veraset yoluyla intikal eden ev eşyası, mirasbırakanın kişisel eşyası ve aile hatırası olarak korunan tablo, kılıç, madalya gibi eşyalar da istisnadır. Örf ve âdete göre verilmesi gelenek olmuş hediye ve çeyizler, gayrimenkuller hariç, vergiye tabi değildir.
İstisna yalnızca çocuk ve eş içindir. Kardeş, yeğen, anne-baba ya da vasiyetle mal alan yabancı bir kişi için maktu istisna uygulanmaz; bu kişilerin payı ilk liradan itibaren tarifeye girer.
2026 veraset vergisi tarifesi
Vergi artan oranlı bir tarifeyle hesaplanır ve miras yoluyla intikallerde oran %1 ile %10 arasındadır; bağış gibi ivazsız intikallerde ise %10 ile %30 arasındadır. 1 Ocak 2026’dan itibaren uygulanan tarife şöyledir:
Matrah dilimi | Veraset yoluyla intikalde oran | İvazsız intikalde oran |
|---|---|---|
İlk 3.000.000 TL | %1 | %10 |
Sonra gelen 7.000.000 TL | %3 | %15 |
Sonra gelen 15.000.000 TL | %5 | %20 |
Sonra gelen 30.000.000 TL | %7 | %25 |
55.000.000 TL’yi aşan kısım | %10 | %30 |
Dilimler, her yıl yeniden değerleme oranında artırılır; 2025 yılı için bu oran %25,49 olarak belirlenmiştir (VİVK m. 16/3). Tutarlar ve tarife beyannamenin verildiği tarihe göre değil, ölüm tarihine göre uygulanır; 2025’te gerçekleşen bir ölümde beyan süresi 2026’ya sarksa bile 2025 tutarları geçerlidir.
Veraset ve intikal vergisi nasıl hesaplanır?
Veraset ve intikal vergisi, terekenin tamamı üzerinden değil, her mirasçının kendi miras payı üzerinden ve her mirasçının kendi istisnasıyla ayrı ayrı hesaplanır. Hesap şu sırayla yapılır:
Tereke değerini bulun. Taşınmazlar, araçlar, banka mevduatı, hisse senetleri ve alacaklar ölüm tarihi itibarıyla listelenir. Taşınmazlar için beyannameye belediyeden alınan emlak vergisi değeri belgesi eklenir.
Borçları ve giderleri düşün. Mirasbırakanın belgelendirilen borçları ve cenaze giderleri terekeden indirilir; borç belgeleri beyannameye eklenir.
Her mirasçının payını ayırın. Net tereke, mirasçılık belgesindeki paylara göre bölünür.
İstisnayı düşün. Çocuk ve eşin payından 2.907.136 TL, altsoy yoksa eşin payından 5.817.845 TL çıkarılır.
Tarifeyi dilim dilim uygulayın. Kalan matraha her dilimin oranı ayrı ayrı uygulanır ve sonuçlar toplanır.
Hesap örneği 1: Eş ve iki çocuk
2026’da ölen bir kişinin borçlar düşüldükten sonraki terekesi 20.000.000 TL olsun ve mirasçıları eşi ile iki çocuğu bulunsun. Eşin payı 1/4 oranıyla 5.000.000 TL, her çocuğun payı 7.500.000 TL’dir (TMK m. 499/1). Eşin matrahı 5.000.000 − 2.907.136 = 2.092.864 TL; vergi 2.092.864 × %1 = 20.928,64 TL.
Her çocuğun matrahı 7.500.000 − 2.907.136 = 4.592.864 TL’dir. İlk 3.000.000 TL için %1’den 30.000 TL, kalan 1.592.864 TL için %3’ten 47.785,92 TL hesaplanır; her çocuğun vergisi 77.785,92 TL’dir. Ailenin toplam vergisi 176.500,48 TL olur; rakamlar 2026 tarifesiyle yapılmış örnektir.
Hesap örneği 2: Çocuğu olmayan mirasbırakanın eşi
Terekesi 12.000.000 TL olan, çocuğu bulunmayan bir kişinin mirasçıları eşi ve anne-babasıdır. Eşin payı 1/2 oranıyla 6.000.000 TL’dir (TMK m. 499/2). Altsoy bulunmadığı için eşin istisnası 5.817.845 TL’dir; matrah 182.155 TL ve vergi 1.821,55 TL’dir. Anne ve babanın her biri 3.000.000 TL alır; maktu istisnadan yararlanamadıkları için her biri 30.000 TL vergi öder.
Hesap örneği 3: Kardeşe kalan miras
Anne-babası ölmüş, eşi ve çocuğu olmayan bir kişinin kardeşine 4.000.000 TL pay düşsün. Kardeş istisnadan yararlanamaz. İlk 3.000.000 TL için %1’den 30.000 TL, kalan 1.000.000 TL için %3’ten 30.000 TL hesaplanır ve toplam vergi 60.000 TL olur.
Hesabı değiştiren özel durumlar
Bazı durumlarda istisna, oran ya da matrah değişir ve standart hesap yanlış sonuç verir. Başlıcaları şunlardır:
Anne, baba, eş ve çocuktan bağış: Bu kişilerden yapılan ivazsız intikallerde ivazsız tarifedeki oranların yarısı uygulanır; evlatlıktan evlat edinene yapılan bağış bu indirimin dışındadır. 1.000.000 TL’lik bir bağışta istisna sonrası 933.065 TL matraha %5 uygulanır ve vergi 46.653,25 TL olur.
Yurt dışı kazanç istisnası: Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 20/D istisnasından yararlananlar bakımından, 20 yıllık süre içinde veraset yoluyla gerçekleşen intikallerde oran %1 olarak uygulanır.
Yurt dışındaki mal: Türk vatandaşları yurt dışında miras veya bağış yoluyla mal edindiklerinde de beyanname vermek zorundadır.
Mirasın reddi: Mirası süresinde reddeden kişiye mal intikal etmediği için o kişi bakımından vergi doğmaz; reddin şartlarını reddi miras yazımızda anlattık.
Beyanname ne zaman ve nereye verilir?
Veraset yoluyla intikalde beyanname, ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mirasçı Türkiye’deyse ölüm tarihini izleyen 4 ay içinde, mirasbırakanın ikametgâhının bağlı olduğu vergi dairesine verilir. Diğer süreler mirasçının ve ölümün yerine göre değişir:
Durum | Beyan süresi |
|---|---|
Ölüm Türkiye’de, mirasçı Türkiye’de | Ölüm tarihini izleyen 4 ay |
Ölüm Türkiye’de, mirasçı yurt dışında | Ölüm tarihini izleyen 6 ay |
Ölüm yurt dışında, mirasçı Türkiye’de | Ölüm tarihini izleyen 6 ay |
Ölüm yurt dışında, mirasçı ölenin bulunduğu ülkede | Ölüm tarihini izleyen 4 ay |
Ölüm yurt dışında, mirasçı başka bir yabancı ülkede | Ölüm tarihini izleyen 8 ay |
Gaiplik | Kararın ölüm siciline işlendiği tarihi izleyen 1 ay |
Bağış ve hibe (ivazsız intikal) | Malın hukuken edinildiği tarihi izleyen 1 ay |
Beyanname her mirasçı tarafından ayrı ayrı verilebileceği gibi müşterek de verilebilir; müşterek beyannamede her mükellefin ayrıca imzası gerekir. İstanbul, Ankara ve İzmir’de beyanname, ilgili defterdarlığın internet sitesinden randevu alınarak kâğıt ortamında verilir. Beyannameye mirasçılık belgesi, borç belgeleri, emlak vergisi değeri belgesi, araç ruhsatı ve banka yazıları eklenir.
Vergi ne zaman ödenir? İlişik kesme belgesi
Vergi, tahakkukundan itibaren 3 yılda ve her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere toplam 6 eşit taksitte ödenir. Taksitle ödeme kanuni bir haktır ve ayrı başvuru gerektirmez.
Taksit hakkı devir işlemlerinde sınırlanır. Miras kalan taşınmaz mirasçılar adına vergi tahakkuku beklenmeden tescil edilir; ancak o taşınmaza isabet eden vergi tamamen ödenmedikçe devir ve ferağı yapılamaz ve üzerinde ayni hak kurulamaz (VİVK m. 19). Bankalar ve sigorta şirketleri de mirasçıya ödeme yapmadan önce verginin ödendiğine dair belge ister; belge getirilmezse veraset yoluyla intikallerde %5 oranında tevkifat yaparak bakiyeyi ödeyebilir (VİVK m. 17). Bankadaki paranın çekilme sürecini ölen kişinin banka hesabı yazımızda ayrıca anlattık.
Danıştay kararı
Danıştay, taksitlerin kanunda belirlenen vadelerde ödeneceğini, bu kuralın istisnasının ise intikale konu taşınmazın devri veya üzerinde ayni hak kurulması olduğunu kabul etmiş ve vadesinde ödenen taksitler için gecikme zammı istenmesini hukuka aykırı bulmuştur (Danıştay 7. Daire, 28.12.1998, E. 1997/2679, K. 1998/4853). Karar, taksit süresinin 5 yıl olduğu dönemde verilmiştir.
Satışa konu taşınmazdan doğan değer artış kazancı vergisi ayrı bir vergidir; miras yoluyla edinilen taşınmazların satışındaki durumu ev satış vergisi yazımızda ele aldık.
Sık yapılan hatalar
Payı istisnanın altında kaldığı için beyanname vermemek.
İstisnayı terekenin tamamından bir kez düşmek; istisna her çocuk ve eş için ayrı uygulanır.
Kardeş veya yeğen için de çocuk istisnasını uygulamak.
Ölüm 2025’te olduğu hâlde 2026 tarifesiyle hesap yapmak.
Taksitlerin sürdüğü dönemde taşınmazı satmaya çalışıp tapuda işlem yaptıramamak.
Mirasbırakanın borç belgelerini beyannameye eklememek ve matrahı yüksek göstermek.
